Sód – właściwości, rola w organizmie, źródła w diecie i suplementacja
Sód to jeden z podstawowych elektrolitów obecnych w organizmie. Występuje naturalnie w żywności, ale bardzo duża część codziennej podaży pochodzi także z soli kuchennej i żywności przetworzonej. Warto wiedzieć, jaką pełni rolę, gdzie występuje i kiedy szczególnie warto zwrócić uwagę na jego ilość w diecie.
Odkryj produkty z Sodem dostępne na AlmaMed
Spis treści
Co to jest sód?
Sód to jeden z podstawowych elektrolitów w organizmie. Bierze udział w utrzymaniu równowagi płynów, przewodnictwie nerwowym i pracy mięśni. W codziennej diecie jego głównym źródłem jest sól oraz produkty przetworzone, do których sól została dodana podczas produkcji.
Uwaga: ten materiał ma charakter informacyjny. Przy chorobach nerek, serca, zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej lub stosowaniu leków wpływających na poziom sodu warto omówić dietę i suplementację ze specjalistą.
Rola sodu w organizmie
Sód pomaga regulować nawodnienie organizmu, objętość krwi oraz prawidłowe działanie układu nerwowego i mięśniowego. Jest niezbędny, ale jego ilość w diecie powinna być rozsądna, bo nadmiar sprzyja wzrostowi ciśnienia tętniczego.
Co warto sprawdzić przy produktach z sodem
- ilość sodu lub soli w porcji,
- czy produkt jest suplementem, elektrolitem czy żywnością specjalnego przeznaczenia,
- pełny skład i dodatkowe elektrolity,
- zalecenia producenta dotyczące stosowania.
Objawy zbyt niskiego poziomu sodu
Zbyt niski poziom sodu może wiązać się z osłabieniem, nudnościami, bólami głowy, problemami z koncentracją i innymi objawami o różnym nasileniu. To stan, który może wymagać pilnej oceny medycznej, zwłaszcza gdy objawy pojawiają się nagle lub są nasilone.
Kiedy zachować czujność
- przy intensywnej utracie płynów,
- przy wymiotach lub biegunce,
- po dużym wysiłku i jednoczesnym zaburzeniu nawodnienia,
- gdy pojawiają się zawroty głowy, splątanie lub znaczne osłabienie.
Dzienne spożycie i zalecenia
WHO zaleca, aby dorośli spożywali mniej niż 2000 mg sodu dziennie, co odpowiada mniej niż 5 g soli na dobę. W praktyce problemem zwykle nie jest zbyt mała, lecz zbyt duża ilość sodu w diecie.
Co to oznacza w praktyce
- warto ograniczać dosalanie potraw,
- czytać etykiety i zwracać uwagę na zawartość soli,
- największą ostrożność zachować przy żywności wysoko przetworzonej.
Źródła sodu w diecie
Najwięcej sodu w codziennym jadłospisie zwykle nie pochodzi z samej solniczki, lecz z żywności przetworzonej i gotowych produktów. Duża część podaży pochodzi z pieczywa, wędlin, serów, dań gotowych, fast foodów, przekąsek oraz innych produktów pakowanych.
Produkty, które często dostarczają dużo sodu
- pieczywo i wypieki spożywane codziennie,
- wędliny, kiełbasy i sery,
- dania gotowe, zupy instant i sosy,
- chipsy, słone przekąski i fast food.
Suplementacja – kiedy ma znaczenie
W przeciwieństwie do wielu innych składników mineralnych, sód zwykle nie wymaga rutynowej suplementacji, ponieważ w codziennej diecie najczęściej występuje go dużo. Znaczenie mogą mieć natomiast produkty z elektrolitami stosowane w określonych sytuacjach, zgodnie z ich przeznaczeniem i zaleceniami producenta.
Na co patrzeć przy wyborze preparatu
- ilość sodu w porcji,
- obecność innych elektrolitów,
- forma produktu i sposób użycia,
- czy produkt pasuje do realnych potrzeb, a nie tylko do hasła marketingowego.
Przy nadciśnieniu, chorobach nerek lub diecie z ograniczeniem soli najlepiej bardzo dokładnie sprawdzać skład produktów.
Nadmiar sodu i bezpieczeństwo
Zbyt duża ilość sodu w diecie wiąże się ze wzrostem ciśnienia tętniczego i większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Większość osób spożywa więcej sodu, niż powinna.
Kto powinien zwracać szczególną uwagę
- osoby z nadciśnieniem,
- osoby z chorobami serca,
- osoby z przewlekłą chorobą nerek,
- każdy, kto często sięga po żywność wysoko przetworzoną.
Najczęstsze pytania o sód
Nie całkiem. Sól kuchenna to chlorek sodu, a sód jest jednym z jej składników. Na etykietach produktów możesz spotkać zarówno informację o soli, jak i o sodzie.
Zwykle nie. W praktyce częściej problemem jest nadmierne spożycie sodu, a nie jego zbyt mała ilość w diecie.
WHO zaleca mniej niż 5 g soli dziennie dla dorosłych.
Najczęściej z żywności przetworzonej i produktów pakowanych, a nie tylko z soli dodawanej przy stole.
Zwykle nie ma takiej potrzeby, bo codzienna dieta najczęściej dostarcza go dużo. Znaczenie mogą mieć raczej konkretne produkty z elektrolitami używane zgodnie z przeznaczeniem.
Produkty powiązane z sodem dostępne w AlmaMed
Sprawdź produkty z sodą i porównaj dostępne formy suplementacji.
Elektrolity i nawodnienie
Produkty zawierające sód i inne elektrolity – do porównania składu, formy i porcji dziennej.
Zobacz produktyŹródła informacji
Ten materiał opracowano w oparciu o działające źródła instytucji publicznych i medycznych.
-
WHO Sodium reduction
-
Farquhar, W, Edwards, D, Jurkovitz, C. et al. Dietary Sodium and Health: More Than Just Blood Pressure. JACC. 2015 Mar, 65 (10) 1042–1050.
Oświadczenie redakcyjne: treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady medycznej.